Pojęcie 'exit tax' (pol.: podatek od wyjścia) zdominowało w 2026 roku nagłówki dotyczące migracji zamożnych Amerykanów, napędzane propozycjami w stanach demokratycznych i wirusowymi twierdzeniami w mediach społecznościowych. Rzeczywistość jest bardziej złożona: żaden stan nie uchwalił prawdziwego exit tax, ale cztery jurysdykcje egzekwują mechanizmy śledzenia rezydencji, które mogą wywołać podobne konsekwencje finansowe dla dobrze zarabiających, którzy się przeprowadzają. Tymczasem federalny podatek od expatriacji, skodyfikowany w IRC §877A (pol.: paragraf 877A Kodeksu Podatkowego USA), pozostaje jedynym prawdziwym podatkiem od wyjścia w prawie amerykańskim, obejmującym obywateli i długoterminowych posiadaczy zielonej karty, którzy rezygnują ze statusu. Ma to znaczenie, ponieważ retoryka wyprzedziła przepisy. Założyciele firm, kadra kierownicza i emeryci badający przeprowadzki między stanami lub za granicę napotykają sprzeczne narracje: posty napędzane paniką ostrzegające przed nieuchronną konfiskatą majątku oraz oficjalne wytyczne opisujące jedynie obowiązujące zasady domicylu. Poniżej mapujemy, co prawo faktycznie mówi, które stany stosują najsurowsze testy rezydencji i jak federalny reżim expatriacji wypada na tle innych.
Stany Zjednoczone Na poziomie federalnym IRC §877A nakłada exit tax według wartości rynkowej (mark-to-market) na 'covered expatriates' (pol.: objętych expatriacją), osoby z majątkiem netto powyżej 2 milionów dolarów, średnim rocznym zobowiązaniem podatkowym przekraczającym 201 000 dolarów (próg z 2024 roku, korygowany o inflację) lub brakiem potwierdzenia pięcioletniej zgodności podatkowej. W dniu poprzedzającym expatriację wszystkie aktywa na całym świecie są uznawane za sprzedane po wartości rynkowej; wynikający zysk kapitałowy jest opodatkowany według obowiązujących stawek, z wyłączeniem w wysokości 866 000 dolarów (wartość z 2024 roku). Pozycje odroczonego wynagrodzenia, w tym nienabyte opcje na akcje i niektóre konta emerytalne, podlegają 30-procentowemu podatkowi u źródła, chyba że zastosowanie ma ulga traktatowa. Żaden stan nie powielił tej struktury. Kalifornia, Nowy Jork, New Jersey i Massachusetts polegają zamiast tego na testach rezydencji 'safe harbor' (pol.: bezpieczna przystań), które zakładają ciągłe zobowiązanie podatkowe, chyba że odchodzący rezydent zerwie wszystkie ustawowe powiązania, adres domicylu, prawo jazdy, rejestrację wyborczą, licencje zawodowe, a w niektórych przypadkach miejsce zamieszkania współmałżonka lub dzieci na utrzymaniu. Franchise Tax Board (pol.: Urząd Podatkowy Stanu Kalifornia) stosuje na przykład test dziewięciu czynników; podatnicy, którzy zachowują nieruchomość w Kalifornii, nawet jako wynajem, lub spędzają ponad 45 dni w stanie w roku odejścia, ryzykują sklasyfikowanie jako rezydenci częściowego lub pełnego roku, co powoduje stanowy podatek dochodowy od dochodów światowych. Zasada 'statutory residency' (pol.: ustawowej rezydencji) Nowego Jorku uznaje za rezydenta każdego, kto utrzymuje stałe miejsce zamieszkania i spędza ponad 183 dni w stanie, niezależnie od zadeklarowanego domicylu. W praktyce dobrze zarabiający, którzy sprzedają akcje lub realizują opcje na akcje w roku, w którym odchodzą, napotykają łączne federalne i stanowe krańcowe stawki zbliżające się do 50 procent w Kalifornii (37 procent federalne + 13,3 procent stanowe) lub 47 procent w Nowym Jorku (37 procent + 10,9 procent). Etykieta 'exit tax' jest błędna, są to zasady kontynuacji rezydencji, ale skutek gotówkowy może przekroczyć 1 milion dolarów przy zdarzeniu płynnościowym o wartości 5 milionów dolarów. Ryzyko kontroli jest podwyższone: jednostka ds. kontroli rezydencji Kalifornii zwiększyła zatrudnienie o 20 procent od 2023 roku, a Departament Podatków i Finansów Nowego Jorku krzyżowo weryfikuje teraz dane E-ZPass (pol.: system elektronicznego poboru opłat drogowych), dane geolokalizacji telefonów komórkowych i transakcje kartami kredytowymi w celu weryfikacji liczby dni. [Porównaj swoją sytuację ze Stanami Zjednoczonymi →](/calculator?destination=US)
Kanada
Kanada nie nakłada exit tax na obywateli, którzy przenoszą się za granicę, ale pobiera 'departure tax' (pol.: podatek od wyjazdu) od uznanej za dokonaną sprzedaży majątku, gdy osoba przestaje być rezydentem podatkowym. Zgodnie z podsekcją 128.1(4) Income Tax Act (pol.: Ustawy o Podatku Dochodowym), podatnicy są traktowani jako ci, którzy zbyli większość majątku kapitałowego, publicznie notowane akcje, udziały w spółkach prywatnych, nieruchomości poza Kanadą wykorzystywane do celów innych niż osobiste, według wartości rynkowej w dniu poprzedzającym wyjazd. Wynikający zysk kapitałowy podlega opodatkowaniu według krańcowej stawki osoby (do 27 procent federalnie, plus prowincjonalne stawki najwyższe wahające się od 10,5 procent w Saskatchewan do 20,5 procent w Nowej Szkocji, przy łącznych szczytach bliskich 48 procent). W kwietniu 2026 roku wirusowy post na Facebooku fałszywie twierdził, że Kanada wdrożyła nowy 'exit wealth tax' (pol.: podatek majątkowy od wyjścia) dla zamożnych. Fact-checkerzy AFP potwierdzili, że żadne takie przepisy nie istnieją; zamieszanie wynikało z felietonu z 2024 roku autorstwa dyrektora korporacyjnego sugerującego, że Kanada rozważy podatek od wyjścia, aby powstrzymać drenaż mózgów. Canada Revenue Agency (pol.: Kanadyjska Agencja Podatkowa) nie zaproponowała zmian w reżimie departure tax, a żaden projekt ustawy parlamentarnej nie został złożony. Główne miejsca zamieszkania, kanadyjskie nieruchomości przeznaczone do użytku osobistego, RRSP (pol.: Zarejestrowane Plany Oszczędności Emerytalnych), TFSA (pol.: Konta Oszczędnościowe Wolne od Podatku) i niektóre konta emerytalne są zwolnione z uznanej za dokonaną sprzedaży. Podatnicy mogą wybrać złożenie zabezpieczenia zamiast natychmiastowej płatności, odraczając podatek do momentu faktycznej sprzedaży, ale odsetki narastają według przepisanej stawki (obecnie 6 procent rocznie). Dla założyciela firmy z 3 milionami dolarów w nienabytym prywatnym kapitale, podatek od uznanej za dokonaną sprzedaży może przekroczyć 700 000 dolarów, płatny w ciągu 120 dni od wyjazdu, chyba że złożono zabezpieczenie. Porównaj swoją sytuację z Kanadą →
Australia
Australia nakłada podatek od wyjazdu na niektórych posiadaczy wiz i obywateli opuszczających kraj, ale termin ten odnosi się do dwóch odrębnych opłat. Passenger Movement Charge (pol.: Opłata za Przemieszczenie Pasażera), opłata w wysokości 60 dolarów pobierana na lotniskach i w portach morskich, dotyczy wszystkich podróżnych wyjeżdżających za granicę i ma wzrosnąć do 70 dolarów w lipcu 2026 roku, zgodnie z ogłoszeniem budżetowym z maja 2025 roku. Jest to opłata administracyjna, a nie podatek majątkowy. Dla rezydentów podatkowych, którzy przestają być rezydentami, Australia stosuje zdarzenie podatku od zysków kapitałowych (CGT event, pol.: zdarzenie CGT) zgodnie z sekcją 104-165 Income Tax Assessment Act 1997 (pol.: Ustawy o Ocenie Podatku Dochodowego z 1997 roku). Osoby są uznawane za zbywające określone aktywa, głównie akcje w spółkach spoza Australii oraz prawa lub opcje na takie akcje, według wartości rynkowej w dniu zakończenia rezydencji. Australijskie nieruchomości, aktywa wykorzystywane w prowadzeniu działalności gospodarczej poprzez stały zakład w Australii i niektóre pracownicze programy akcji są wyłączone. Uznany zysk jest opodatkowany według krańcowych stawek do 47 procent (w tym opłata Medicare). W przeciwieństwie do Kanady, Australia nie zezwala na odroczenie poprzez złożenie zabezpieczenia; podatek jest należny w zeznaniu za rok wyjazdu. Jednak jeśli osoba ponownie stanie się rezydentem w ciągu pięciu lat i faktycznie nie zbyła aktywów, może zdecydować się na pominięcie wcześniejszego zdarzenia CGT. Dla dyrektora technologicznego przenoszącego się do Singapuru z 2 milionami dolarów w akcjach notowanych w USA, departure CGT może zbliżyć się do 500 000 dolarów, przy założeniu 50-procentowego zysku i najwyższej krańcowej stawki. Porównaj swoją sytuację z Australią →