Przepisy dotyczące podatku od wyjścia (ang. exit tax) objęły całą Unię Europejską w 2020 roku, transponując dyrektywę Anti-Tax Avoidance Directive do prawa krajowego. Pięć lat później zasady obowiązują we wszystkich 27 państwach członkowskich, jednak egzekwowanie, harmonogramy płatności i progi znacznie się różnią. Dla założycieli firm posiadających docenione udziały, ekspatów z portfelami inwestycyjnymi lub emerytów przenoszących się do jurysdykcji o niższych podatkach, praktyczny koszt wyjazdu różni się o dziesiątki lub setki tysięcy euro w zależności od kraju wyjazdu. Dyrektywa dotyczy niezrealizowanych zysków kapitałowych z akcji, własności intelektualnej i niektórych instrumentów finansowych w momencie, gdy rezydent podatkowy przenosi się za granicę. Celem politycznym jest zapobieganie erozji podstawy opodatkowania poprzez opodatkowanie ukrytych zysków przed ich ucieczką spod krajowej jurysdykcji. W praktyce wdrożenie waha się od natychmiastowego rozliczenia gotówkowego do wieloletnich odroczeń, a także od powszechnego stosowania do wyłączeń dla przeprowadzek wewnątrz UE. Niniejszy artykuł opisuje zasady w czterech reprezentatywnych państwach i zawiera link do kalkulatora Libaros do modelowania scenariuszy.
Francja
Francja stosuje exit tax (Polski: podatek od wyjścia) wobec osób fizycznych posiadających co najmniej 50 procent udziałów w spółce lub aktywa o wartości przekraczającej 800 000 EUR. Niezrealizowane zyski są opodatkowane według zryczałtowanej stawki podatku od zysków kapitałowych wynoszącej 30 procent (12,8 procent podatku dochodowego plus 17,2 procent składek społecznych) w momencie wyjazdu. Płatność jest wymagana natychmiast, chyba że podatnik przenosi się do innego państwa UE lub EOG, w którym to przypadku obowiązuje odroczenie do 15 lat, z wymaganymi rocznymi deklaracjami. Odsetki naliczane są od odroczonych kwot według ustawowej stopy opublikowanej przez Direction Générale des Finances Publiques (Polski: Generalna Dyrekcja Finansów Publicznych). Dla założyciela firmy z 2 000 000 EUR niezrealizowanych zysków z udziałów, zobowiązanie z góry wynosi 600 000 EUR. Jeśli dana osoba przenosi się do Portugalii w ramach nowego reżimu IFICI (Polski: zachęta podatkowa dla naukowców i specjalistów), zobowiązanie jest zawieszone, ale nie umorzone; krystalizuje się w przypadku sprzedaży udziałów lub przeniesienia się podatnika poza UE. Niezłożenie rocznych formularzy odroczenia powoduje natychmiastowe ściągnięcie należności. Francuski organ podatkowy DGFiP (Polski: Generalna Dyrekcja Finansów Publicznych) opublikował wytyczne w Bulletin Officiel des Finances Publiques BOI-RPPM-PVBMI-30-30, zaktualizowane w styczniu 2024 roku. Porównaj swoją sytuację z Francją →
Polska
Polska wprowadziła exit tax w art. 30da ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obowiązującym od stycznia 2021 roku. Przepis dotyczy osób fizycznych, które były polskimi rezydentami podatkowymi przez co najmniej cztery z pięciu poprzednich lat i posiadają aktywa z niezrealizowanymi zyskami przekraczającymi 4 000 000 PLN (około 900 000 EUR). Stawka podatku wynosi 19 procent od zysku. Wyjątkowo Polska umożliwia 10-letnie odroczenie bez odsetek w przypadku przeprowadzki do dowolnego kraju UE lub EOG, z płatnością w pięciu rocznych ratach począwszy od szóstego roku. Polski rezydent z 1 500 000 EUR w docenionych udziałach startupowych staje przed zobowiązaniem w wysokości 285 000 EUR (19 procent z 1 500 000 EUR). Jeśli przeniesie się do Tajlandii, pełna kwota jest wymagalna w ciągu trzech miesięcy od wyjazdu. Jeśli przeniesie się do Niemiec, składa wniosek o odroczenie (formularz PIT-EX) i nie płaci nic do szóstego roku, a następnie 57 000 EUR rocznie przez pięć lat. Odroczenie wygasa, jeśli zbędzie aktywa lub przeniesie się poza UE w okresie odroczenia. Polskie Ministerstwo Finansów potwierdziło tę interpretację w wiążącej interpretacji podatkowej opublikowanej w sprawie 0115-KDIT3.4011.629.2023.1.MC, datowanej na marzec 2024 roku. Porównaj swoją sytuację z Polską →
Wielka Brytania
Wielka Brytania wprowadziła tymczasową opłatę od wyjścia w Finance Act 2019 (Polski: ustawa o finansach z 2019 roku), skierowaną do osób fizycznych posiadających pośrednio brytyjskie nieruchomości mieszkalne poprzez struktury offshore. Opłata została uchylona w Finance Act 2025, ze skutkiem od kwietnia 2025 roku, po lobbingu ze strony British Property Federation i krytyce, że pokrywała się z istniejącym podatkiem od zysków kapitałowych od zbycia brytyjskich nieruchomości przez nierezydentów. Od maja 2025 roku Wielka Brytania nie nakłada żadnego ogólnego podatku od wyjścia na niezrealizowane zyski osób fizycznych zaprzestających brytyjskiej rezydencji podatkowej. Jednakże zyski ze źródeł brytyjskich pozostają opodatkowane przez pięć lat po wyjeździe na mocy przepisów o tymczasowej nierezydencji TTNR (Polski: zasady tymczasowej nierezydencji), jeśli dana osoba była rezydentem brytyjskim przez co najmniej cztery z siedmiu lat przed wyjazdem i powróci w ciągu pięciu lat. Na przykład założyciel firmy z Londynu, który przenosi się do Dubaju i sprzedaje udziały w brytyjskiej spółce w ciągu pięciu lat, płaci brytyjski podatek od zysków kapitałowych w wysokości 20 procent (lub 28 procent w przypadku carried interest) od zbycia, nawet jako rezydent ZEA. Przepisy TTNR są skodyfikowane w Taxation of Chargeable Gains Act 1992 (Polski: ustawa o opodatkowaniu podlegających opodatkowaniu zysków z 1992 roku), sekcje 10A-10C, a wytyczne HMRC znajdują się w Capital Gains Manual CG26700. Porównaj swoją sytuację z Wielką Brytanią →
Tajlandia
Tajlandia nie nakłada podatku od wyjścia na osoby fizyczne opuszczające kraj, ponieważ stosuje terytorialny system podatkowy z opodatkowaniem opartym na przekazach dla dochodów ze źródeł zagranicznych. Jednak w kwietniu 2026 roku tajski gabinet zatwierdził podatek od wyjazdu w wysokości 300 bahtów (około 8 EUR) za każdy lot międzynarodowy, pobierany od pasażerów, a nie od rezydentów. Branża lotnicza ostrzegła, że środek ten może zmniejszyć turystykę przyjazdową o 2 procent, zgodnie z oświadczeniem Tourism Council of Thailand (Polski: Rada Turystyki Tajlandii) opublikowanym 29 kwietnia 2026 roku. Podatek od wyjazdu nie jest związany z zyskami kapitałowymi ani majątkiem i nie wpływa na planowanie rezydencji podatkowej. Dla ekspatów przenoszących się z państwa UE do Tajlandii, właściwy podatek od wyjścia jest określany przez kraj wyjazdu. Francuski rezydent przenoszący się do Bangkoku z 1 000 000 EUR niezrealizowanych zysków z udziałów płaci Francji 300 000 EUR przy wyjeździe (lub odracza, jeśli przenosi się przez pośrednie państwo UE). Sama Tajlandia nie nakłada żadnego podatku od zysku, a zagraniczne zyski kapitałowe przekazane po jednym roku kalendarzowym nie podlegają opodatkowaniu na mocy obowiązujących przepisów tajskiego kodeksu podatkowego Thai Revenue Code. Tajski departament podatkowy Thai Revenue Department nie opublikował wytycznych dotyczących koordynacji podatku od wyjścia z państwami UE. Porównaj swoją sytuację z Tajlandią → Zobowiązanie z tytułu podatku od wyjścia zależy od jurysdykcji wyjazdu, rodzaju aktywów, okresu posiadania i kraju docelowego. Platforma Libaros Freedom Score ocenia te zmienne w pięciu wymiarach: obciążenie podatkowe (płatność natychmiastowa a odroczona), mobilność paszportowa (przeprowadzki do UE a do krajów trzecich), opcje rezydencji (kwalifikowalność do odroczenia), prawa majątkowe (przenośność aktywów) i styl życia (koszt netto relokacji). Dla założycieli firm i inwestorów wybór tymczasowej rezydencji, moment sprzedaży aktywów i struktura posiadanych udziałów mogą przesunąć zobowiązanie o sześć cyfr. Przepisy obowiązują, egzekwowanie jest realne, a okno planowania jest teraz otwarte.