De term 'exit tax' domineert in 2026 de Amerikaanse berichtgeving over vermogensmobiliteit, aangewakkerd door voorstellen in progressieve staten en virale claims op sociale media. De werkelijkheid is genuanceerder: geen enkele staat heeft een echte exit tax ingevoerd, maar vier rechtsgebieden handhaven woonplaatsregistratiemechanismen die vergelijkbare financiële gevolgen kunnen hebben voor hoge inkomens die verhuizen. Ondertussen blijft de federale expatriatieheffing, vastgelegd in IRC §877A (NL: belastingwetboek sectie 877A), de enige echte vertrekheffing in het Amerikaanse recht, van toepassing op burgers en langdurige houders van een green card die hun status opgeven. Dit is relevant omdat de retoriek de wetgeving heeft ingehaald. Oprichters, directeuren en gepensioneerden die onderzoek doen naar verhuizingen tussen staten of naar het buitenland, stuiten op tegenstrijdige verhalen: paniekgedreven berichten die waarschuwen voor nakende vermogensconfiscatie, en officiële richtlijnen die alleen bestaande domicilieregels beschrijven. Hieronder brengen we in kaart wat de wet werkelijk zegt, welke staten de strengste woonplaatstoetsen hanteren en hoe het federale expatriatiestelstel zich verhoudt tot de rest.
Verenigde Staten Op federaal niveau legt IRC §877A een mark-to-market exit tax op aan 'covered expatriates' (NL: belastingplichtigen die aan de expatriatiedrempel voldoen), namelijk personen met een nettovermogen boven 2 miljoen dollar, een gemiddelde jaarlijkse inkomstenbelastingschuld van meer dan 201.000 dollar (drempel 2024, inflatiegecorrigeerd), of het niet kunnen aantonen van vijf jaar belastingnaleving. Op de dag vóór de expatriatie worden alle wereldwijde activa geacht te zijn verkocht tegen reële marktwaarde; de resulterende vermogenswinst wordt belast tegen de geldende tarieven, met een vrijstelling van 866.000 dollar (cijfer 2024). Uitgestelde beloningscomponenten, waaronder niet-geveste aandelenopties en bepaalde pensioenrekeningen, zijn onderworpen aan een bronbelasting van 30 procent, tenzij verdragsverlichting van toepassing is. Geen enkele staat heeft deze structuur overgenomen. Californië, New York, New Jersey en Massachusetts vertrouwen in plaats daarvan op 'safe harbor' (NL: veiligehavenregels) woonplaatstoetsen die voortdurende belastingplicht veronderstellen, tenzij de vertrekkende inwoner alle wettelijke banden verbreekt: domicilieadres, rijbewijs, kiezersregistratie, beroepsvergunningen en in sommige gevallen de verblijfplaats van een echtgenoot of minderjarige kinderen. De Franchise Tax Board (NL: Californische belastingdienst) van Californië hanteert bijvoorbeeld een negenledige toets; belastingplichtigen die een Californisch onroerend goed aanhouden, zelfs als verhuurobject, of meer dan 45 dagen per jaar in de staat verblijven in het jaar van vertrek, lopen het risico te worden aangemerkt als deeltijds of voltijds inwoner, waardoor staatsbelasting over wereldwijde inkomsten verschuldigd wordt. De 'statutory residency' (NL: wettelijke inwonersstatus) regel van New York beschouwt iedereen die een vaste verblijfplaats aanhoudt en meer dan 183 dagen in de staat doorbrengt als inwoner, ongeacht het opgegeven domicilie. In de praktijk worden hoge inkomens die aandelen verkopen of aandelenopties uitoefenen in het jaar dat zij vertrekken, geconfronteerd met gecombineerde federale en staatsmarginale tarieven die de 50 procent naderen in Californië (37 procent federaal + 13,3 procent staat) of 47 procent in New York (37 procent + 10,9 procent). Het label 'exit tax' is een onjuiste benaming, want het gaat om regels voor voortgezet inwonerschap, maar de financiële impact kan meer dan 1 miljoen dollar bedragen bij een liquiditeitsgebeurtenis van 5 miljoen dollar. Het auditrisico is verhoogd: de woonplaatsaudit-eenheid van Californië heeft de bezetting sinds 2023 met 20 procent uitgebreid, en het New York Department of Taxation and Finance (NL: belastingdienst van New York) kruisverwijst nu E-ZPass (NL: elektronisch tolsysteem) gegevens, mobiele geolocatiedata en creditcardtransacties om dagentelling te verifiëren. [Vergelijk je situatie met Verenigde Staten →](/calculator?destination=US)
Canada
Canada heft geen exit tax op burgers die naar het buitenland verhuizen, maar legt wel een 'departure tax' (NL: vertrekbelasting) op via geachte vervreemding van vermogen wanneer een persoon ophoudt belastingplichtig inwoner te zijn. Op grond van subsection 128.1(4) (NL: artikel 128.1 lid 4) van de Income Tax Act (NL: Canadese inkomstenbelastingwet) worden belastingplichtigen geacht de meeste kapitaalgoederen te hebben vervreemd, waaronder beursgenoteerde aandelen, aandelen in niet-beursgenoteerde ondernemingen en onroerend goed buiten Canada dat niet voor persoonlijk gebruik wordt aangehouden, tegen reële marktwaarde op de dag vóór vertrek. De resulterende vermogenswinst is belastbaar tegen het marginale tarief van de persoon (tot 27 procent federaal, plus provinciale toptarieven variërend van 10,5 procent in Saskatchewan tot 20,5 procent in Nova Scotia, met gecombineerde pieken nabij 48 procent). In april 2026 beweerde een viraal Facebook-bericht ten onrechte dat Canada een nieuwe 'exit wealth tax' (NL: vermogensvertrekbelasting) had ingevoerd voor hoge inkomens. Factcheckers van AFP bevestigden dat dergelijke wetgeving niet bestaat; de verwarring was ontstaan door een opiniestuk uit 2024 van een bedrijfsdirecteur die voorstelde dat Canada een vertrekheffing zou overwegen om braindrain tegen te gaan. De Canada Revenue Agency (NL: Canadese belastingdienst) heeft geen wijzigingen in het departure tax-stelsel voorgesteld en er is geen parlementair wetsvoorstel ingediend. Primaire woningen, Canadees onroerend goed voor persoonlijk gebruik, RRSP's (NL: geregistreerde pensioenspaarplannen), TFSA's (NL: belastingvrije spaarrekeningen) en bepaalde pensioenrekeningen zijn vrijgesteld van geachte vervreemding. Belastingplichtigen kunnen ervoor kiezen zekerheid te stellen in plaats van onmiddellijke betaling, waardoor de belasting wordt uitgesteld tot de werkelijke verkoop, maar er loopt rente op tegen het voorgeschreven tarief (momenteel 6 procent per jaar). Voor een oprichter met 3 miljoen dollar aan niet-geveste aandelen in een niet-beursgenoteerde onderneming kan de departure tax meer dan 700.000 dollar bedragen, betaalbaar binnen 120 dagen na vertrek tenzij zekerheid wordt gesteld. Vergelijk je situatie met Canada →
Australië
Australië heft een vertrekbelasting op bepaalde visumhouders en burgers die het land verlaten, maar de term verwijst naar twee afzonderlijke heffingen. De Passenger Movement Charge (NL: passagiersbewegingheffing), een vergoeding van 60 dollar die wordt geïnd op luchthavens en zeehavens, geldt voor alle uitgaande reizigers en zal naar verwachting stijgen naar 70 dollar in juli 2026, volgens een begrotingsaankondiging van mei 2025. Dit is een administratieve vergoeding, geen vermogensbelasting. Voor belastingplichtige inwoners die hun inwonersstatus beëindigen, past Australië een capital-gains-tax (CGT) (NL: vermogenswinstbelasting) gebeurtenis toe op grond van section 104-165 (NL: artikel 104-165) van de Income Tax Assessment Act 1997 (NL: Australische inkomstenbelastingwet 1997). Personen worden geacht bepaalde activa te hebben vervreemd, voornamelijk aandelen in niet-Australische ondernemingen en rechten of opties op dergelijke aandelen, tegen marktwaarde op de datum waarop het inwonerschap eindigt. Australisch onroerend goed, activa gebruikt in het kader van een vaste inrichting in Australië en bepaalde werknemersaandelenregelingen zijn uitgesloten. De geachte winst wordt belast tegen marginale tarieven tot 47 procent (inclusief de Medicare levy, NL: ziektekostenbijdrage). Anders dan Canada staat Australië geen uitstel toe door het stellen van zekerheid; de belasting is verschuldigd in de aangifte voor het vertrekjaar. Als de persoon echter binnen vijf jaar weer inwoner wordt en het activum niet daadwerkelijk heeft vervreemd, kan hij of zij ervoor kiezen de eerdere CGT-gebeurtenis buiten beschouwing te laten. Voor een technologiedirecteur die naar Singapore verhuist met 2 miljoen dollar aan op de Amerikaanse beurs genoteerde aandelen, kan de vertrek-CGT de 500.000 dollar naderen, uitgaande van een winst van 50 procent en het hoogste marginale tarief. Vergelijk je situatie met Australië →
Japan
De exit tax van Japan, ingevoerd in 2015 en uitgebreid bij de belastinghervorming van 2024, is van toepassing op personen die gedurende ten minste vijf van de afgelopen tien jaar belastingplichtig inwoner zijn geweest en effecten en derivaten bezitten met een waarde van 100 miljoen yen of meer (ongeveer 670.000 dollar tegen de wisselkoersen van mei 2026). Bij vertrek worden deze activa geacht te zijn verkocht tegen marktwaarde en is de resulterende vermogenswinst onderworpen aan het gecombineerde Japanse tarief van 20,315 procent (15 procent inkomstenbelasting, 5 procent inwonersbelasting, 0,315 procent reconstructietoeslag). Het belastinghervormingsvoorstel van december 2025, gerapporteerd door Table.Briefings, bevat een bepaling om de drempel te verdrievoudigen naar 300 miljoen yen (ongeveer 2 miljoen dollar), van kracht per april 2027. De wijziging is bedoeld om de administratieve last voor middelgrote expats te verminderen, terwijl de heffing behouden blijft voor vermogende particulieren. Betaling kan tot vijf jaar worden uitgesteld als de belastingplichtige onderpand stelt of jaarlijkse aangiften blijft indienen; als de persoon binnen vijf jaar naar Japan terugkeert en de activa niet heeft verkocht, wordt de exit tax teruggedraaid. Voor een oprichter met 500 miljoen yen aan beursgenoteerde aandelen bedraagt de huidige exit tax ongeveer 81 miljoen yen. Onder de voorgestelde drempel van 300 miljoen yen zou de belastbare grondslag dalen naar 200 miljoen yen, waardoor de belastingschuld daalt naar 41 miljoen yen, een verlaging van 50 procent. De hervorming is nog niet aangenomen door de Diet (NL: Japans parlement); de openbare raadpleging sloot in februari 2026 en inwerkingtreding wordt verwacht in de herfststzitting. Vergelijk je situatie met Japan → Het exit tax-debat van 2026 illustreert een terugkerende spanning in het Libaros Freedom Score-kader: rechtsgebieden met hoge belastingdruk (dimensie 1) leggen vaak woonplaatsregistratie- of vertrekbelastingregels op die de mobiliteit beperken (dimensie 2). De federale expatriatieheffing van de VS, het geachte-vervreemdingenregime van Canada, de CGT-gebeurtenisstructuur van Australië en de effectenheffing van Japan leggen allemaal eenmalige kosten op die meer dan 20 procent van het nettovermogen kunnen bedragen. Voor personen die belastingefficiëntie en geografische flexibiliteit prioriteren, is het essentieel deze regels te begrijpen voordat een liquiditeitsgebeurtenis wordt getriggerd. De retoriek mag dan luider zijn dan de wet, de financiële gevolgen zijn reëel.