Europa heeft geen uniforme vermogensbelasting. Vier landen hanteren in 2025 terugkerende nettovermogensheffingen, elk met verschillende drempels, tarieven en grondslagelementen. Het Tax Foundation-onderzoek van 2025 bevestigt Noorwegen, Spanje en Zwitserland als de enige OESO-leden met brede vermogensbelastingen, terwijl Frankrijk een uitsluitend op onroerend goed gerichte variant behoudt na afschaffing van zijn algemene vermogensbelasting in 2017. De divergentie is relevant voor vermogende particulieren die een verhuizing overwegen. Een portefeuille van €2 miljoen leidt tot sterk uiteenlopende aanslagen afhankelijk van het rechtsgebied, en in sommige gevallen van het kanton of de autonome gemeenschap. Hieronder staan de mechanismen, drempels en werkelijke kosten per stelsel.
Noorwegen
Noorwegen heft 1,1 procent over nettovermogen boven NOK 1,7 miljoen (circa €170.000) voor alleenstaanden, 1,0 procent voor koppels. De grondslag omvat wereldwijde activa: onroerend goed, effecten, ondernemingsvermogen en banktegoeden, minus schulden. Waardering geschiedt tegen marktwaarde voor beursgenoteerde effecten en 25 procent van de vastgestelde waarde voor de primaire woning. Voor een alleenstaande belastingplichtige met €2 miljoen aan nettovermogen bedraagt de jaarlijkse aanslag circa €20.000. Het tarief geldt bovenop de inkomstenbelasting, die kan oplopen tot 46,4 procent op salaris en 37,8 procent op vermogenswinsten. Noorwegen biedt geen non-dom (NL: bijzonder regime voor niet-gewoonlijk-ingezetenen) of speciale regelingen voor nieuwe inwoners. Praktische complicaties: buitenlands onroerend goed moet worden aangegeven en gewaardeerd in NOK. De belastingdienst kruist gegevens met CRS-informatie. Te late of onvolledige aangiften leiden tot boetes van 20 procent van de onbetaalde belasting plus rente. Er bestaat geen vrijstelling voor illiquide activa of oprichtersvermogen. Vergelijk uw situatie met Noorwegen →
Vergelijk jouw situatie met Noorwegen →
Frankrijk
Frankrijk schafte zijn impôt de solidarité sur la fortune (NL: solidariteitsheffing op vermogen) af in 2017 en verving dit door de impôt sur la fortune immobilière (NL: heffing op onroerendgoedvermogen), die uitsluitend onroerendgoedvermogen belast. De drempel bedraagt €1,3 miljoen aan netto-onroerendgoedwaarde, met tarieven van 0,5 tot 1,5 procent op een progressieve schaal. Financiële activa, aandelen, obligaties, ondernemingsvermogen, zijn vrijgesteld. Een portefeuille van €2 miljoen gelijkelijk verdeeld over effecten en Frans onroerend goed is voor de impôt sur la fortune immobilière alleen belastbaar over het onroerendgoedgedeelte van €1 miljoen, wat neerkomt op circa €3.500 per jaar. Bevat dezelfde portefeuille geen Frans onroerend goed, dan bedraagt de aanslag nul. De hervorming beoogde mobiel kapitaal te behouden en immobiele activa te belasten. Critici wijzen erop dat vastgoedbeleggers dubbel worden belast: impôt sur la fortune immobilière plus inkomstenbelasting over huurinkomsten. De regering heeft geen plannen aangekondigd om een brede vermogensbelasting opnieuw in te voeren. Vergelijk uw situatie met Frankrijk →
Vergelijk jouw situatie met Frankrijk →
Spanje Spanjes impuesto sobre
el patrimonio (NL: vermogensbelasting) wordt geheven door de autonome gemeenschappen, met per regio variërende tarieven en drempels. Het nationale kader stelt een vrijstelling van €700.000 vast (€300.000 voor de primaire woning), maar Madrid biedt een korting van 100 procent, waardoor de belasting voor inwoners aldaar feitelijk is afgeschaft. Catalonië en Andalusië heffen 0,2 tot 3,5 procent over nettovermogen boven de drempel. Een portefeuille van €2 miljoen in Barcelona leidt tot circa €15.000 per jaar; dezelfde portefeuille in Madrid levert een aanslag van nul op. De grondslag omvat wereldwijde activa voor inwoners, minus schulden. Niet-inwoners betalen uitsluitend over in Spanje gelegen activa. Naleving vereist jaarlijkse aangifte vóór 30 juni. De belastingdienst kruist gegevens met inkomstenbelastingaangiften en kadastrale registers. Boetes voor te lage aangifte beginnen bij 50 procent van de onbetaalde belasting. Spanje biedt geen vrijstelling van vermogensbelasting voor nieuwe inwoners onder het Beckham-regime (NL: bijzonder inkomstenbelastingregime voor ingekomen werknemers), dat uitsluitend van toepassing is op inkomstenbelasting. Vergelijk uw situatie met Spanje →
Zwitserland
De vermogensbelasting in Zwitserland is kantonaal, met tarieven van 0,1 tot 1,0 procent afhankelijk van de locatie en het totale vermogen. Zürich heft circa 0,3 procent over nettovermogen boven CHF 100.000 voor alleenstaanden; Genève bereikt 1,0 procent in hogere schijven. De grondslag omvat wereldwijde activa, waarbij de primaire woning tegen marktwaarde en ondernemingsvermogen tegen boekwaarde wordt gewaardeerd. Een portefeuille van €2 miljoen in Zürich leidt tot circa €6.000 per jaar; in Genève €12.000. Kantonale concurrentie houdt de tarieven lager dan in Noorwegen of Spanje. Zwitserland heft geen federale vermogensbelasting, en de meeste kantons bieden lump-sum tax (NL: forfaitaire belastingregeling) aan voor in aanmerking komende buitenlandse inwoners, waarbij vermogens- en inkomstenbelasting worden vervangen door een onderhandelde jaarlijkse betaling op basis van levensonderhoudskosten. Praktisch voordeel: voorspelbare, lage tarieven zonder terugwerkende wijzigingen. Nadeel: hoge kosten van levensonderhoud compenseren de belastingbesparing. Vermogensbelasting is jaarlijks verschuldigd vóór 31 maart; te late aangifte leidt tot rente maar zelden tot boetes bij een eerste fout. Vergelijk uw situatie met Zwitserland → De vier modellen weerspiegelen verschillende fiscale filosofieën. Noorwegen geeft prioriteit aan herverdeling, Frankrijk richt zich op immobiel kapitaal, Spanje delegeert aan regio's, Zwitserland concurreert op tarieven. Voor vermogende particulieren hangt de keuze af van de samenstelling van het vermogen, de mobiliteit en de tolerantie voor nalevingscomplexiteit. De Libaros Freedom Score weegt de vermogensbelastingdruk af tegen inkomstenbelasting, eigendomsrechten en verblijfsflexibiliteit, geen enkel rechtsgebied wint op alle dimensies.