Η Ευρώπη δεν διαθέτει ενιαίο φόρο πλούτου. Τέσσερις χώρες διατηρούν επαναλαμβανόμενες εισφορές επί της καθαρής περιουσίας το 2025, η καθεμία με διαφορετικά κατώφλια, συντελεστές και βάσεις υπολογισμού. Η έρευνα του Tax Foundation για το 2025 επιβεβαιώνει ότι η Νορβηγία, η Ισπανία και η Ελβετία είναι τα μόνα μέλη του ΟΟΣΑ με ευρείς φόρους πλούτου, ενώ η Γαλλία διατηρεί μια έκδοση αποκλειστικά για ακίνητα, αφού κατάργησε τον γενικό φόρο πλούτου της το 2017. Η απόκλιση αυτή έχει σημασία για άτομα υψηλής καθαρής αξίας που εξετάζουν μετεγκατάσταση. Ένα χαρτοφυλάκιο €2 εκατομμυρίων δημιουργεί πολύ διαφορετικές φορολογικές υποχρεώσεις ανάλογα με τη δικαιοδοσία, και σε ορισμένες περιπτώσεις, ανάλογα με το καντόνι ή την αυτόνομη κοινότητα που επιλέγεται. Παρακάτω παρουσιάζονται οι μηχανισμοί, τα κατώφλια και το πραγματικό κόστος για κάθε σύστημα.
Νορβηγία
Η Νορβηγία επιβάλλει 1,1% επί της καθαρής περιουσίας που υπερβαίνει τα NOK 1.700.000 (περίπου €170.000) για μεμονωμένα άτομα, και 1,0% για ζευγάρια. Η βάση περιλαμβάνει παγκόσμια περιουσιακά στοιχεία: ακίνητα, τίτλους, επιχειρηματικά ίδια κεφάλαια και τραπεζικές καταθέσεις, μείον τις υποχρεώσεις. Η αποτίμηση γίνεται σε αγοραία αξία για εισηγμένους τίτλους και στο 25% της εκτιμώμενης αξίας για την κύρια κατοικία. Για έναν μεμονωμένο φορολογούμενο με €2 εκατομμύρια καθαρά περιουσιακά στοιχεία, ο ετήσιος λογαριασμός ανέρχεται σε περίπου €20.000. Ο συντελεστής εφαρμόζεται επιπλέον του φόρου εισοδήματος, ο οποίος μπορεί να φτάσει το 46,4% επί μισθών και το 37,8% επί υπεραξιών. Η Νορβηγία δεν προσφέρει καθεστώς non-dom ή ειδικά καθεστώτα για νέους κατοίκους. Πρακτικές δυσκολίες: τα αλλοδαπά ακίνητα πρέπει να δηλώνονται και να αποτιμώνται σε NOK. Η φορολογική αρχή διασταυρώνει στοιχεία με δεδομένα CRS. Εκπρόθεσμες ή ελλιπείς δηλώσεις επισύρουν πρόστιμα 20% επί του αδήλωτου φόρου πλέον τόκων. Δεν υπάρχει εξαίρεση για μη ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία ή ιδρυτικά ίδια κεφάλαια. Συγκρίνετε την κατάστασή σας με τη Νορβηγία →
Γαλλία
Η Γαλλία κατάργησε τον impôt de solidarité sur la fortune (ΕΛ: φόρος αλληλεγγύης επί της περιουσίας) το 2017, αντικαθιστώντας τον με τον impôt sur la fortune immobilière (ΕΛ: φόρος επί της ακίνητης περιουσίας), ο οποίος φορολογεί αποκλειστικά την ακίνητη περιουσία. Το κατώφλι είναι €1.300.000 σε καθαρή αξία ακινήτων, με συντελεστές από 0,5% έως 1,5% σε προοδευτική κλίμακα. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, μετοχές, ομόλογα, επιχειρηματικά ίδια κεφάλαια, εξαιρούνται. Ένα χαρτοφυλάκιο €2 εκατομμυρίων που κατανέμεται ισόποσα μεταξύ τίτλων και γαλλικής ακίνητης περιουσίας επιβαρύνεται με IFI μόνο για το τμήμα ακινήτων €1 εκατομμυρίου, αποδίδοντας περίπου €3.500 ετησίως. Εάν το ίδιο χαρτοφυλάκιο δεν περιλαμβάνει γαλλικά ακίνητα, ο λογαριασμός IFI είναι μηδέν. Η μεταρρύθμιση αποσκοπούσε στη διατήρηση κινητού κεφαλαίου ενώ φορολογούσε τα ακίνητα περιουσιακά στοιχεία. Επικριτές επισημαίνουν ότι οι επενδυτές ακινήτων αντιμετωπίζουν διπλή φορολόγηση: IFI συν φόρο εισοδήματος επί των μισθωμάτων. Η κυβέρνηση δεν έχει δώσει σήμα για επαναφορά ευρύτερου φόρου πλούτου. Συγκρίνετε την κατάστασή σας με τη Γαλλία →
Ισπανία
Ο impuesto sobre el patrimonio (ΕΛ: φόρος περιουσίας) της Ισπανίας επιβάλλεται από τις αυτόνομες κοινότητες, με συντελεστές και κατώφλια που ποικίλλουν ανά περιφέρεια. Το εθνικό πλαίσιο ορίζει εξαίρεση €700.000 (€300.000 για κύρια κατοικία), αλλά η Μαδρίτη προσφέρει έκπτωση 100%, καταργώντας ουσιαστικά τον φόρο για τους κατοίκους της. Η Καταλονία και η Ανδαλουσία χρεώνουν 0,2% έως 3,5% επί της καθαρής περιουσίας άνω του κατωφλίου. Ένα χαρτοφυλάκιο €2 εκατομμυρίων στη Βαρκελώνη επιφέρει περίπου €15.000 ετησίως· το ίδιο χαρτοφυλάκιο στη Μαδρίτη δεν επιβαρύνεται καθόλου. Η φορολογική βάση περιλαμβάνει παγκόσμια περιουσιακά στοιχεία για κατοίκους, μείον τις υποχρεώσεις. Οι μη κάτοικοι φορολογούνται μόνο επί περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην Ισπανία. Η συμμόρφωση απαιτεί ετήσια δήλωση έως τις 30 Ιουνίου. Η φορολογική αρχή διασταυρώνει στοιχεία με φορολογικές δηλώσεις εισοδήματος και κτηματολογικά αρχεία. Τα πρόστιμα αδήλωτης περιουσίας ξεκινούν από 50% του αδήλωτου φόρου. Η Ισπανία δεν προσφέρει εξαίρεση από τον φόρο πλούτου για νέους κατοίκους στο πλαίσιο του καθεστώτος Beckham (ΕΛ: ειδικό φορολογικό καθεστώς για αποσπασμένους εργαζομένους), το οποίο εφαρμόζεται μόνο στον φόρο εισοδήματος. Συγκρίνετε την κατάστασή σας με την Ισπανία →
Ελβετία
Ο φόρος πλούτου της Ελβετίας είναι καντονικός, με συντελεστές από 0,1% έως 1,0% ανάλογα με την τοποθεσία και το συνολικό ύψος της περιουσίας. Η Ζυρίχη χρεώνει περίπου 0,3% επί καθαρών περιουσιακών στοιχείων άνω των CHF 100.000 για μεμονωμένα άτομα· η Γενεύη φτάνει το 1,0% στις υψηλότερες κλίμακες. Η βάση περιλαμβάνει παγκόσμια περιουσιακά στοιχεία, με την κύρια κατοικία αποτιμώμενη σε αγοραία αξία και τα επιχειρηματικά ίδια κεφάλαια σε λογιστική αξία. Ένα χαρτοφυλάκιο €2 εκατομμυρίων στη Ζυρίχη επιφέρει περίπου €6.000 ετησίως· στη Γενεύη, €12.000. Ο καντονικός ανταγωνισμός διατηρεί τους συντελεστές χαμηλότερους από ό,τι στη Νορβηγία ή την Ισπανία. Η Ελβετία δεν επιβάλλει ομοσπονδιακό φόρο πλούτου, και τα περισσότερα καντόνια προσφέρουν συμφωνίες κατ' αποκοπή φορολόγησης για επιλέξιμους αλλοδαπούς κατοίκους, αντικαθιστώντας τον φόρο πλούτου και εισοδήματος με μια διαπραγματευμένη ετήσια πληρωμή βάσει δαπανών διαβίωσης. Πρακτικό πλεονέκτημα: προβλέψιμοι, χαμηλοί συντελεστές χωρίς αναδρομικές αλλαγές. Μειονέκτημα: το υψηλό κόστος ζωής αντισταθμίζει τις φορολογικές εξοικονομήσεις. Ο φόρος πλούτου οφείλεται ετησίως έως τις 31 Μαρτίου· η εκπρόθεσμη υποβολή επισύρει τόκους αλλά σπάνια πρόστιμα για πρώτη παράβαση. Συγκρίνετε την κατάστασή σας με την Ελβετία → Τα τέσσερα μοντέλα αντικατοπτρίζουν διαφορετικές φορολογικές φιλοσοφίες. Η Νορβηγία δίνει προτεραιότητα στην αναδιανομή, η Γαλλία στοχεύει στα ακίνητα περιουσιακά στοιχεία, η Ισπανία αναθέτει αρμοδιότητες στις περιφέρειες, η Ελβετία ανταγωνίζεται με βάση τους συντελεστές. Για άτομα υψηλής καθαρής αξίας, η επιλογή εξαρτάται από τη σύνθεση των περιουσιακών στοιχείων, την κινητικότητα και την ανοχή στην πολυπλοκότητα της φορολογικής συμμόρφωσης. Το Libaros Freedom Score σταθμίζει την επιβάρυνση από τον φόρο πλούτου παράλληλα με τον φόρο εισοδήματος, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και την ευελιξία διαμονής, καμία δικαιοδοσία δεν υπερτερεί σε όλες τις διαστάσεις.